تفسیراسمان هفت گانه (بخش دوم)
تفسیرآسمان هفت گانه واینکه ایامنطبق باعلم کنونی هست یاخیر؟ (بخش دوم)
10. علامه طباطبائى:
از مجموع سخنان وى در ذيل آيات (سجده/ 5، فصلت/ 12، مؤمنون/ 17، نوح/ 15) به دست می آيد كه ايشان در مورد واژه آسمان در قرآن، معناى ديگرى را مطرح میكند وى آسمان را امرى معنوى (مقام قرب و حضور و راه سلوك امر و تدبير عالم و رفت و آمد ملائكه) میداند كه امر الهى از آن طريق جريان می يابد.
(الميزان فى تفسير القرآن، 16/ 248 و 19/ 327؛ نيز ذيل آيات هفت آسمان)
11. يدالله بی آزار شيرازى:
منظور از عرش را كائنات لايتناهى مىداند و آسمانهاى هفتگانه را كراتى بر میشمارد كه به دور زمين و خورشيد، هر دو، در حركت هستند و هفت عدد میباشند.
(بی آزار شيرازى، اعجاز قرآن از نظر علوم امروزى، 145، 167)
12. برخى از علما:
مقصود از آسمانهاى هفتگانه را مدارهاى سياراتى میدانند كه دور خورشيد میگردند.
(تعليق الخبراء، المنتخب فى التفسير، 1/ 16، به نقل از: التفسير العلمى فى الميزان، 384)
13. برخى ديگر:
مقصود طبقات مختلفى است كه بر زمين احاطه دارند.
(همان)
از جمله نويسنده كتاب «راز آسمانهاى هفتگانه» مینويسد:
«با مطالعه و تحقيقى كه اينجانب در اين مورد داشتم به اين نتيجه رسيده ام كه منظور از «سبع سماوات» هفت لايه مجزا از اتمسفر است كه زمين را در بر گرفته است و از مجاورت زمين شروع میشود و تا هزاران كيلومتر اطراف آن ادامه مىيابد.
اين هفت لايه كه به صورت شماتيك نمايش داده مىشود، به ترتيب از مجاورت زمين عبارتند از:
لايه هاى هموسفر- يونوسفر- لايه n مولكولى- لايه o اتمى- لايه eH اتمى- لايه H اتمى و بالاخره لايه خلاء كه مقدار آنها مجموعاً هفت تا میگردد.
لازم به ذكر است كه اين لايه ها از هم مجزا هستند.»
سپس تذكر میدهند كه پيشنهاد مادى بودن هفت آسمان منتفى كننده نظريه معنوى بودن آنها نيست، زيرا نظم ماوراء مادى میتواند در خود ماده و عالم ماده ظهور داشته باشد.
سپس با ارائه شكلها، اطلاعات مفصلى راجع به ضخامت و محتواى اين لايه ها ارائه میكند.
(مرادى، رازهاى آسمان هفتگانه، 84 به بعد).
14. برخى صاحبنظران و مفسران:
همه اين سيارات، منظومه ها، ستارگان و حتى كهكشانها فقط آسمان اول قرآن هستند و شش آسمان ديگر خارج از ديدگاه بشرى قرار گرفته اند
(همان)
همين احتمال مورد قبول صاحبان تفسير نمونه قرار گرفته است.
(مكارم، تفسير نمونه، ذيل: طلاق/ 12)
15. محمد باقر بهبودى:
وى در كتاب هفت آسمان به اين نظريه رسيد كه قرآن در باره هفت آسمان، تنها به خانواده منظومه شمسى نظر دارد، نه ساير منظومه ها، چون سرنوشت كره زمين فقط با سرنوشت منظومه شمسى ارتباط دارد و در منظومه شمسى هفت آسمان همان هفت كره سيارهاى است كه بر فراز كره زمين و فراز سر بشر در پرواز است نه آن سياره هاى زيرين كه در حكم زمين اند و از فراز سر نمیگذرند.
اين هفت آسمان عبارتند از:
مريخ، مشترى، زحل، اورانوس، نپتون، پلوتن و خرده سيارات آستروئيد
(كليدمعماى هفت آسمان) (بهبودى، همان، 13)
ايشان در ادامه توضيحات مفصلى در مورد هر يك از اين سيارات آسمانها ارائه میدهد.
16. برخى ديگر از نويسندگان:
از آيه 29 سوره بقره و آيات 15 و 16 سوره نوح استفاده میشود كه منظور از هفت آسمان آسمانهاى زمين است كه ماه در آن تابان و خورشيد درميانشان فروزان میباشد.
خواه جوّ زمين كه از لحاظ غلظت و رقت هوا به هفت قسمت تقسيم مىشود، مورد نظر باشد و خواه هفت ستاره منظومه شمسى كه خورشيد چون چراغى كاشانه آنها را گرم و نورانى میسازد.
احتمال ديگر اين است كه دليل تقسيم آسمانها به «هفت» نزد خدا روشن امّا بر بشر مجهول است.
(محمودى، ساكنان آسمان از نظر قرآن)
17. دكتر محمد جمال الدين الفندى:
وى هفت آسمان قرآن را اينگونه تقسيم میكند:
آسمان اول: منظومه شمسى است.
آسمان دوم: كهكشان راه شيرى است.
آسمان سوم: مجموعهاى از كهكشانهاست كه نامش «المجموعه المحليه» میباشد.
آسمان چهارم: فلك «عناقيد الدرجه الاولى» است كه حدود 20 تا 50 ميليون سال نورى از ما دور است.
آسمان پنجم: فلك «عناقيد الدرجه الثانيه» است كه 100 تا 150 ميليون سال نورى از ما دور است.
آسمان ششم: فلك «عناقيد الدرجه الثالثه» هستند كه 2- 3 بليون سال نورى از ما فاصله دارد.
آسمان هفتم: آسمانى است كه از امواج راديويى آن خبر داريم.
(مع القرآن فى الكوت، 189- 193)
18. دكتر محمد صادقى:
وى تعداد آسمانها را واقعاً هفت عدد میداند و آسمان را جرم و نه فضاى خالى، معرفى میكند به اعتقاد دكتر صادقى تمام سيارات منظومه شمسى از آسمان اول است و آسمانهاى ديگر بر آن احاطه دارد كه نمیدانيم در آنها چيست.
و همه در اثر تقسيم گاز اوليه جهان به وجود آمده اند.
(همان، 227 و 232 و 242 و 2).
19. برخى صاحبنظران:
با طرح مسئله هفت آسمان قرآن كريم مدعى شده اند كه با توجه به كشفيات جديد علوم كيهان شناسى در صحنه كهكشانها، اين گزاره قرآن نوعى اعجاز علمى است.
(پاك نژاد، اولين دانشگاه و آخرين پيامبر، 1/ 111)
در یک بحث کلی باید گفت هر تعریفی که بر اساس علم تجربی انجام دهیم و بخواهیم مفاهیم قرآنی را با تکیه بر آن تفسیر کنیم ممکن است دچار تغییر شود.
از آنجا که علم بشر ناقص است و همواره تغییر می کند این گونه تعریف ها با تغییر علم تغییر می کند پس بهتر است تا آنجا که ممکن است قرآن، با آیات خودش تفسیر شود و بعد از آن با واقعیت های بیرونی تطبیق شود.